Volledige gids

Psychotechnische test: definitie, proeven en voorbereiding

Wat is een psychotechnische test, wat meet hij, hoe verloopt hij en hoe bereidt u zich erop voor? Deze gids beantwoordt al die vragen, met 5 verbeterde voorbeelden en links naar elk type proef.

Wat is een psychotechnische test?

Een psychotechnische test is een gestandaardiseerde proef die vaardigheden meet (redeneren, begrip, aandacht, snelheid) of professioneel gedrag (reacties in een situatie, persoonlijkheidskenmerken). Alle kandidaten krijgen dezelfde vragen, in dezelfde omstandigheden en met dezelfde tijd: zo kunnen ze objectief met elkaar worden vergeleken.

Dit soort test wordt vooral gebruikt bij rekrutering: bij de overheid, bij de politie, in overheidsbedrijven, voor beveiligingsberoepen en in tal van privébedrijven.

Niet te verwarren: het psychologisch of psychotechnisch onderzoek voor het rijbewijs (rijgeschiktheid) is een andere procedure. Deze gids gaat over de tests die bij professionele selecties worden gebruikt.

De belangrijkste soorten psychotechnische tests

Abstract redenerenReeksen en matrices van figuren. Verbeterde voorbeelden
Numeriek redenerenPercentages, tabellen, grafieken. Verbeterde voorbeelden
Verbaal redenerenBegrip, woordenschat, gevolgtrekkingen. Verbeterde voorbeelden
Situationeel beoordelenReacties op werksituaties. Toegelichte voorbeelden

Hoe verloopt een psychotechnische test?

  • Het format: meerkeuzevragen, meestal op de computer, soms op papier of in een examencentrum.
  • De tijd: elke proef is getimed; de tijd per vraag is kort, vaak ongeveer een minuut.
  • De score: uw score wordt vergeleken met een drempel of met een referentiegroep. Sommige proeven zijn eliminerend.
  • Het verloop: meerdere proeven volgen elkaar op, daarna volgen doorgaans een sollicitatiegesprek en soms een assessment.

5 verbeterde voorbeelden van een psychotechnische test

Een voorbeeld voor elke grote soort proef. Mik op ongeveer een minuut per vraag.

Voorbeeld 1: numeriek redeneren

Een dienst heeft 360 kantoorartikelen in voorraad. De voorraad daalt met 25%. Hoeveel kantoorartikelen blijven er over?

  • A) 90
  • B) 250
  • C) 270
  • D) 335
Bekijk het antwoord en de uitleg

Antwoord C: 270. 25% van 360 = 90; 360 − 90 = 270. Sneller: er blijft 75% over, dus 360 × 0,75 = 270. Valkuil: antwoord A is de daling, niet de resterende voorraad.

Voorbeeld 2: logische reeks

Welk getal maakt de reeks compleet: 5 – 10 – 8 – 16 – 14 – ?

  • A) 12
  • B) 20
  • C) 28
  • D) 30
Bekijk het antwoord en de uitleg

Antwoord C: 28. Twee bewerkingen wisselen elkaar af: × 2, dan − 2. 14 × 2 = 28.

Voorbeeld 3: verbaal redeneren

Welk woord ligt qua betekenis het dichtst bij “dubbelzinnig”?

  • A) Duidelijk
  • B) Ambigu
  • C) Zinvol
  • D) Dubbelzijdig
Bekijk het antwoord en de uitleg

Antwoord B: ambigu. Een dubbelzinnige uitspraak kan op meerdere manieren worden geïnterpreteerd. “Zinvol” en “dubbelzijdig” lijken qua vorm op het woord, niet qua betekenis: een veelvoorkomende valkuil.

Voorbeeld 4: abstract redeneren

Welk symbool maakt de reeks compleet: ▲ ▶ ▼ ◀ ?

  • A) ▲
  • B) ▶
  • C) ▼
  • D) ◀
Bekijk het antwoord en de uitleg

Antwoord A: ▲. De driehoek draait telkens een kwartslag met de klok mee; na vier stappen keert hij terug naar zijn beginpositie.

Voorbeeld 5: situationeel beoordelen

Een nieuwe collega vraagt u om hulp terwijl u een belangrijke taak afrondt waarvan de deadline over een uur verstrijkt.

  • A) U negeert haar
  • B) U legt alles stil om haar te helpen
  • C) U legt haar de situatie uit en stelt een concreet moment voor, meteen na uw deadline
  • D) U zegt haar dat ze het aan iemand anders moet vragen
Bekijk het antwoord en de uitleg

Meest gepaste reactie: C. U respecteert uw deadline en blijft tegelijk beschikbaar en vriendelijk: dat is het evenwicht tussen efficiëntie en teamgeest dat doorgaans wordt verwacht.

Oefen op alle tests

Hoe bereidt u zich voor op een psychotechnische test?

Psychotechnische tests meten vaardigheden, maar vertrouwdheid met de formats verbetert de resultaten aanzienlijk: u verliest minder tijd met het begrijpen van de instructies, u herkent de mechanismen sneller en u gaat beter om met de druk.

  1. Ga na welke proeven in de vacature of de uitnodiging vermeld staan.
  2. Doe een eerste training om uw sterke en zwakke punten in kaart te brengen.
  3. Werk eerst aan uw zwakke punten, in korte en regelmatige sessies.
  4. Oefen met tijdslimiet zodra u vertrouwd bent met de formats.
  5. Analyseer uw fouten om de regel of de redenering te begrijpen die u gemist hebt.
  6. De dag ervoor: rust uit, controleer het materiaal, de verbinding en het uur van de proef.

Online oefenen voor psychotechnische tests

Psychotechniques.be is een onafhankelijk trainingsplatform dat met één toegang abstract, numeriek en verbaal redeneren, situationeel beoordelen, de postbakoefening, dossierbehandeling, het sollicitatiegesprek en de tests voor databeroepen samenbrengt. U oefent online, in uw eigen tempo, op computer, tablet of smartphone. Verder lezen: onze pagina's oefeningen, simulatie en online voorbereiding, en de pagina's België en Brussel.

Bekijk formules en tarieven

Twee andere veelvoorkomende proeven: de test logisch redeneren en de test ruimtelijk redeneren, met verbeterde voorbeelden.

Veelgestelde vragen over psychotechnische tests

Kunt u voor een psychotechnische test zakken?

Vaardigheidstests geven een score: ligt die onder de drempel die de werkgever heeft vastgelegd, dan kan de kandidatuur in deze fase stoppen. Persoonlijkheidsvragenlijsten hebben daarentegen geen goede of foute antwoorden.

Bestaan er gratis psychotechnische tests?

Ja: de verbeterde voorbeelden in deze gids en op onze specifieke pagina's zijn gratis toegankelijk. De volledige training, met alle modules, is voorbehouden aan leden.

Hoelang moet u zich voorbereiden?

Dat hangt af van uw niveau en van de datum van de proef. Enkele weken regelmatig oefenen is doorgaans een goede basis.

Meet een psychotechnische test intelligentie?

Hij meet specifieke vaardigheden (redeneren, begrip, snelheid) in een bepaald format. Het is geen algemeen oordeel over de persoon, en aan die vaardigheden kunt u werken.

Zijn uw oefeningen de officiële tests?

Nee. Het zijn oefeningen die zijn ontworpen naar het model van de selectieproeven.